کِرم کَدو یا تِنیا یک انگل روده است.

کرم کدو کرم پهن بلندی است که بدن آن از بند‌های متشابه زیادی تشکیل شده و متعلق به خانواده‌ سستود‌ها است.

دو نوع کرم کدو در بدن انسان دیده می‌شود:

·                          کرم کدوی گاو

·                          کرم کدوی خوک

انواع دیگری از کرم کدو می‌توانند انگل سگ یا گربه‌ها شوند.

طول انگل

طول کرم کدو به نوع آن بستگی دارد. به طور مثال تنیای گاو می‌تواند ۱۲ متر طول داشته باشد. در کشور‌های توسعه یافته این انگل با مصرف دارو به سرعت حذف می‌شود و به ندرت به ۲ متر می‌رسد.

ریخت‌شناسی

a)کرم کدوی خوک.b)کرم کدوی گاو

کرم کدو دارای بدنی پهن و بلند و سفید‌رنگ است که به آن امکان می‌دهد مواد گوارش یافتهٔ حاضر در رودهی میزبان را به طور مستقیم از طریق پوست وارد بدن کند. بدن آن از قطعه قطعه می‌باشد. سر آن نسبتاً گرد بوده و دارای ۴ آلت مکش است. در بالای آن‌ها نیز قلابی وجود دارد که مانع از کنده شدن انگل و دفع آن از بدن میزبان می‌شود.

چرخهٔ زندگی

لارو کرم کدو از طریق گوشت درست پخته نشده به انسان منتقل می‌شود. این لارو در بدن انسان رشد می‌یابد و پس از ۳ ماه قادر تولید مثل است. او تخم‌های خود را در بند‌های پایینی بدن خود نگاهداری می‌کند. هر کدام از این بند‌ها هزاران تخم را در خود جای می‌دهد. این بند‌ها از بدن انگل جدا شده و همراه با مدفوع از بدن میزبان خارج می‌شوند. حیواناتی (مثل خوک) که همه چیز را می‌خورند (خاک) و یا گاو‌ها که همراه با خوردن علوفه مقداری خاک را نیز می‌بلعند این تخم‌ها را جذب می‌کنند و به لوله گوارش خود راه می‌دهند. ابن تخم‌ها همچنین می‌توانند همراه آب به بدن میزبان منتقل شوند. تعداد بسیاری از این لارو‌ها به علت جذب نشدن توسط میزبان مناسب از بین می‌روند. باید توجه داشت که تخم کرم کدو به میزبان واسطه‌ای نیاز دارد تا بتواند به لارو تبدیل شود. این لارو‌ها نمی توانند در بدن همان حیوان بالغ شوند اما می‌توانند خود را از لولهٔ گوارشی به سلول‌های ماهیچه‌ای برسانند. با مصرف گوشت آلوده به لارو کرم کدو که درست پخته نشده است، این انگل به بدن انسان راه می‌یابد و در روده بالغ شده و به کرم تبدیل می‌شود و به این ترتیب چرخه زندگی آن ادامه می‌یابد.

در صورت جذب تخم کرم کدو، انسان دچار انگل روده‌ای نمی شود، ولی می‌تواند میزبان واسطه قرار گیرد. در این صورت لارو‌ها توسط جریان خون به ماهیچه‌ها، قلب، چشم و در حالت وخیم‌تری به مغز و نخاع منتقل می‌شوند و در آن‌جا تشکیل کیست دهند. این حالت در مورد کرم کدوی خوک متداول‌تر است.

علایم

فردی که به انگل کرم کدو دچار است ممکن خود از آن ناآگاه باشد، چرا که این بیماری بسیاری از اوقات علایم مشخصی ندارد. کرم کدو می‌تواند باعث درد در حفره‌ی شکمی، حالت تهوع و اختلال در اشتها شود، اما این حالت در همهٔ افراد رخ نمی‌دهد. آزمایش خون و مدفوع در این حالت لازم است.

این بیماری انگلی امروزه با مصرف دارو به سرعت درمان می‌شود. برای حذف کیست‌های لارو نیز امروزه درمان وجود دارد (در برخی از موارد با عمل جراحی)، اما این درمان گاه ریسک‌های زیادی دارد.

دستگاه عصبی

در اسکولکس دو حلقه عصبی وجود دارد. در هر طرف بدن در امتداد و نزدیک لوله یک زوج رشته عصب طولانی موجود است که در سرتاسر بدن وجود دارد.

تشخیص

تشخیص آلودگی به کرم بالغ با مشههده تخم در مدفوع و یا در لام تهیه شده با نمونه برداری از اطراف نشیمنگاه داده می شود از روشهای آزمایشگاهی و سرمی و اشعه ایکس برای تشخیص استفاده مینمایند.

اندام های حسی کرم کدو

در این جانوران به علت دارا بودن زندگی انگلی اندامهای حسی موجود نیست. ولی رشته ها عصبی زیاد در زیر پوست و اسکولکس آنها وجود دارد.

درمان

برای درمان باید از تجویز داروهایی که باعث حل شدن کرم در داخل بدن شود خودداری کرد و نیز باید از ایجاد استفراغ در موقع درمان جلوگیری نمود. داروی موثر پرازیکوآنتل است.

پیشگیری

خوشبختانه چون لارو این کرم در بدن خوک پرورش می یابد و خوردن گوشت خوک برای مسلمانان حرام است افراد مسلمان به این بیماری مبتلا نمی شوند

حروم کردم هرکه نظر ندهد